एजेनसी । २०२६ अक्टोबर २३ (कात्तिक ७ गते) काठमाडौँको राजनीतिक वृत्तलाई एकाएक तरङ्गित पार्दै राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रबि लामिछाने आफ्नी पत्नी निकिता पौडेल लामिछाने र भूमिसुधार तथा सहकारी मन्त्री प्रतिभा रावललाई साथमा लिएर तीनदिने भ्रमणका क्रममा भारततर्फ प्रस्थान गरेका छन्। उता सोही समयमा अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले नेपाल-भारत द्विपक्षीय सम्बन्ध र आर्थिक साझेदारीका विषयमा छलफल गर्न नयाँ दिल्लीमा आयोजित ‘एनडीटीवी वर्ल्ड समिट २०२६’ मा सहभागी भइरहेका छन्। एकातिर पार्टी सभापति लामिछाने र मन्त्री रावल भारतको उत्तर-पश्चिममा रहेको उत्तराखण्डको कैंची धामदेखि उत्तर-पूर्वमा अवस्थित असमको कामाख्या देवी मन्दिरसम्मको यात्रामा निस्कनु र अर्कोतिर अर्थमन्त्री वाग्ले दिल्लीको कूटनीतिक मञ्चमा उपस्थित हुनुले काठमाडौँदेखि दिल्लीसम्म नयाँ राजनीतिक अडकलबाजी सुरु गरिदिएको छ।
भ्रमणमा रहेका नेताहरू र उनीहरूको निजी सचिवालयले यो भ्रमण विशुद्ध व्यक्तिगत, पारिवारिक र धार्मिक तीर्थयात्रा मात्र भएको र यसमा कुनै राजनीतिक भेटघाट वा खिचडी नपाक्ने स्पष्टीकरण दिएका छन्। तर, कूटनीतिक र राजनीतिक विश्लेषकहरूको नजरमा भने यो भ्रमणभित्र एउटा निकै मसालेदार खिचडी पाकिरहेको सङ्केत मिल्छ। दिल्लीको पिरो गरम मसला, कश्मीरी लाल मिर्चको राजनीतिक रङ्ग, उत्तर-पूर्वको तोरीको कडा स्वाद र जिरा-धनियाँको सुगन्ध जस्तै विभिन्न स्वाद र रणनीतिहरू मिसिएर पर्दापछाडि कूटनीतिक परिकार तयार भइरहेको बुझिन्छ। मुखले ‘केही नपाकेको’ दाबी गरिए तापनि भारतीय संस्थापन र शक्ति केन्द्रहरूसँगको यो सामीप्यले नेपाली राजनीतिको अगेनामुनि नयाँ भुङ्ग्रो तापिरहेको स्पष्टै देखिन्छ।
यसैबीच, लामिछानेको यो भारत यात्रालाई लिएर सर्वसाधारण र राजनीतिक वृत्तमा अनेकौँ प्रश्नहरू पनि उब्जिएका छन्। कतिपय आलोचकहरूले अतीतका गल्ती र पाप पखाल्नका लागि भारतीय धार्मिक स्थलहरूको शरण परेको भन्दै टिप्पणी गर्न थालेका छन्। यदि विशुद्ध धार्मिक आस्था, भाकल पूरा गर्ने र पाप पखाल्ने उद्देश्य नै थियो भने आफ्नै देशका मुक्तिनाथ, पशुपतिनाथ, बराहक्षेत्र र बुढासुब्बा जस्ता पवित्र एवं ऐतिहासिक धार्मिक धामहरूलाई छाडेर सीमापारिका मन्दिरहरूमै किन धाउनुपर्यो भन्ने प्रश्न अहिले चौतर्फी रूपमा उठिरहेको छ। स्वदेशी आस्थाका केन्द्रहरूलाई ओझेलमा पारेर विदेशी पीठहरूमा ढोग्न पुग्नुलाई धेरैले राजनीतिक कार्डका रूपमा समेत विश्लेषण गरिरहेका छन्।
यो उच्चस्तरीय दौडधुप यस्तो संवेदनशील समयमा भइरहेको छ, जब नेपालमा चाडपर्व सकिएलगत्तै सरकारविरुद्ध सडक आन्दोलनको ठूलो तयारी भइरहेको खबर छ। छठपछिको सम्भावित सडक आन्दोलन, राजनीतिक समीकरणका अडकलबाजी र असन्तुष्ट युवाहरूको पछिल्लो उभारले सत्ता पक्षलाई सजग बनाएको छ। यही भावी आन्दोलनको रापलाई मध्यनजर गर्दै राज्यका गुप्तचर निकाय तथा सुरक्षा संयन्त्रहरूले पुराना र पाका राजनीतिज्ञहरूदेखि लिएर भर्खरै उदाउँदै गरेका जेन जी युवा नेताहरूसम्मलाई कडा निगरानीमा राखेका छन्। राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलले शङ्कास्पद गतिविधिमा रहेका नेताहरूको व्यक्तिगत बायोडाटा तयार पारिसकेको र स्थिति तनावपूर्ण बनेमा जोकसैलाई पनि जुनसुकै बेला नियन्त्रणमा लिन सक्ने परिस्थिति बनेको छ। यस्तो घरेलु राजनीतिक सरगर्मी र कडा निगरानीका बीच भारतमा भइरहेको यो उच्चस्तरीय उपस्थिति र शक्ति सन्तुलनको खेलले आगामी दिनमा नेपाली राजनीतिमा कस्तो मसला थप्ने हो, त्यो भने हेर्न बाँकी नै छ।







